Obserwatorzy

niedziela, 14 marca 2010

Dieta przy niedoczynności tarczycy

Jeśli dokucza ci ospałość, nadwaga i problemy z koncentracją, przebadaj się. Najprawdopodobniej są one spowodowane brakiem hormonów tarczycy, które trzeba uzupełnić farmakologicznie. Pomoże też dieta.

 Ten malutki gruczoł produkuje najważniejsze dla metabolizmu hormony: trójjodotyroninę (T3), tyroksynę (T4) oraz kalcytoninę, wpływającą na gospodarkę wapniowo-fosforową organizmu. Hormony tarczycy do rozwinięcia swojego potencjału biologicznego potrzebują jodu. Jego zalecana ilość w diecie przy chorobach tarczycy powinna wynosić około 150 ug. Dlaczego więc, mimo przestrzegania wskazówek żywieniowców i kuracji hormonami, wiele chorych dalej nie radzi sobie ze swoją tuszą?

 

Gdy życie utrudnia tarczyca

Zanim zostanie postawiona diagnoza przez endokrynologa, wielu chorych chodzi od specjalisty do specjalisty, aby uporać się m.in. z depresją, przewlekłym zmęczeniem, problemami ze skórą, nadciśnieniem i otyłością. Niedoczynność tarczycy, daje tak wiele różnych objawów, że trudno o szybkie rozpoznanie. Konsekwencją tego jest znaczne zwolnienie metabolizmu. Trudno go potem przyspieszyć odpowiednią dawką leku. Endokrynolog robi to stopniowo. Dlatego, mimo podjętego leczenia, dalej wiele osób skarży się na nadwagę i obniżony nastrój. Sprawę dodatkowo komplikuje zła dieta, brak ruchu, a nawet niewłaściwy jego rodzaj.
Niewyregulowany metabolizm tarczycy źle znosi przeładowaną węglowodanami dietę, szczególnie wegetariańską, z dużą ilością antyodżywczych związków, utrudniających działanie jodu i hormonu T3. Nie lubi słodyczy oraz produktów mlecznych wzbogaconych o cukier (wszelkie jogurty, twarożki, słodzone napoje mleczne). Będą one zwalniać metabolizm i prowokować insulinę do gromadzenia przez organizm każdej zjedzonej kalorii. Kolejną przyczyną dużej masy ciała, mimo brania hormonów, może być słaba ich biologiczna dostępność. Najczęściej wywołane jest ona interakcjami z innymi lekami, celiakią, chorobami jelit, dużą ilością soi w diecie i nieprzestrzeganiem odpowiedniego czasu (1 godzina) od wzięcia tabletki do pierwszego posiłku.

 

Ruszaj się

Bez codziennej aktywności fizycznej, nie dasz szansy hormonom tarczycy i nie odczujesz ich odchudzającego wpływu na organizm. Jest tylko małe „ale”: przy niedoczynności tarczycy nie są wskazane wysiłki zmuszające mięśnie do krótkiego, ale intensywnego wysiłku. Odpada TBC, ćwiczenia oporowe czy modelowanie „małych mięśni” z wykorzystaniem zmysłu równowagi (F.I.R.E). Po takim wysiłku mięśnie będą bardzo długo się regenerować, co może doprowadzić do stanów zapalnych. Najlepszy do walki z nadmiarem kilogramów jest za to poranny wysiłek aerobowy (marsz, bieganie, pływanie), który spowoduje, że jeszcze kilka godzin po nim będziesz spalać kalorie. Jest on również najskuteczniejszym speedem dla metabolizmu i pozwala na działanie hormonom tarczycy w komórkach.

 

Co może dieta?

Potrafi przyspieszyć metabolizm i wyrównać niedobory wielu składników, związanych z chorobami tarczycy. Przy niedoczynności polecana jest dieta bogata w białko, węglowodany z niskim indeksem glikemicznym, warzywa, owoce i zdrowe tłuszcze. Ilość kalorii powinna być odpowiednio zbilansowana do trybu życia. Podczas kuracji odchudzających nie wolno ograniczać ilości zjadanych kalorii, ponieważ zabieg ten dodatkowo osłabi metabolizm i będzie sprzyjał tyciu. Warto więcej się ruszać i skorzystać z wiedzy dietetyka, aby odpowiednio dobrał dietę i ilości węglowodanów do białek, zwiększając ilość tych ostatnich.
Białka w diecie wymagają wydatkowania przez organizm największej ilości energii. Przyspiesza to metabolizm nawet do 25%. To dlatego tarczyca lubi chudy drób, ryby morskie, cielęcinę, jajka. Odpowiednio wysokie spożycie białka powstrzyma także wypadania włosów, które często towarzyszy chorobom tarczycy.
Niedoczynności, często towarzyszy insulinooporność, dlatego energii powinny dostarczać węglowodany trawione wolno. Tak, aby glukoza przedostawała się do krwiobiegu stopniowo, co z kolei skontroluje uwalnianie insuliny. Dzięki temu organizm nie będzie magazynował zjadanych kalorii. Również w diecie „tarczycowców” musi znaleźć się minimum 25 g błonnika, ze względu na częste zaparcia i utrzymanie odpowiedniej stymulacji insuliny. Szczególnie polecane jest siemię lniane, orzechy i ziarna, jabłka, gruszki, warzywa, pieczywo pełnoziarniste.
Warto również zadbać w diecie o odpowiednią dawkę selenu i cynku. Ułatwiają one zamianę T4 na T3 (skuteczniej działa w komórkach). Dawkę od 15 do 25 miligramów cynku i 400 mikrogramów selenu warto uzupełniać suplementami (po konsultacji z endokrynologiem). Warto również zadbać o odpowiednią w diecie ilość dobrych tłuszczy: oliwy z oliwek, oleju lnianego czy tranu. Łyżka codziennie rano pobudzi wątrobę do przemiany T4 w T3 a co za tym idzie zwiększy metabolizm.

 

Przykładowy jadłospis (ok. 1500 kcal):

Śniadanie ok. 300 kcal i ok. 20 ug jodu
Musli owocowe- 3 łyżki płatków owsianych, szklanka wody, 2 brzoskwinie i łyżka jagód (mogą być mrożone), łyżka siemienia lnianego, łyżeczka ziaren słonecznika. Płatki namocz na noc. Rano dodaj siemię lniane i pokrojone owoce, posyp jagodami i ziarnami słonecznika. Do picia zielona herbata


II śniadanie ok. 250 kcal i 10 ug jodu
Koktajl malinowy - zmiksuj łyżkę oleju lnianego ze szklanką malin (mogą być mrożone), maślanką lub serwatką (pół szklanki), łyżeczką miodu, udekoruj melisą.

Obiad ok. 500 kcal i 100 ug jodu
Ryba z rusztu i warzywa - filet z okonia nilowego ok. 200 g skrop sokiem z cytryny, posyp sezamem i upiecz na grillu. Zjedz z uduszonymi na oliwie i pokrojonymi w kawałki: cukinią, bakłażanem, małymi ziemniakami, czerwoną papryką i pomidorami. Do picia bulion

Podwieczorek ok. 60 kcal i 10 ug jodu
Jabłko

Kolacja ok. 300 kcal i 40 ug jodu
Jajecznica po królewsku - jedno jajko roztrzep z mlekiem (dwie łyżki), dodaj łyżkę startego sera żółtego, pokrojonego w kawałki pomidora. Usmaż na łyżeczce masła. Posyp szczypiorkiem i zjedz z  kromką chleba razowego. Do picia zielona herbata


 

Czy jod szkodzi ? Tak i Nie

Nie w ilości ok. 150 ug, czyli zalecanej przez dietetyków normy dla zdrowych osób dorosłych (Niemcy zalecają 180-200 ug). Jod hamuje dalsze powiększenie wola w przypadku jego niedoboru. Zapobiega powstawaniu guzków; a jeśli, nawet w tarczycy są „guzki gorące” jod może ujawnić ukrytą nadczynność, co przyspieszy rozpoznanie i leczenie. Jod nie szkodzi również w nadczynności tarczycy.
Tak - osobom z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy, nawet przy poziomie bezpiecznym. Nadmiar jodu w diecie może się zdarzyć w przypadku suplementacji witaminami i minerałami, preparatami z alg lub jedzeniem dużej ilości ryb, owoców morza, nadużywaniem soli jodowanej.
Przeciętne poziomy jodu w żywności (w mikrogramach na 100 g):
  • sól 3000
  • owoce morza 66
  • warzywa 32
  • mięso 26
  • jaja 26
  • śledź 24
  • mleko i jego przetwory 13
  • pieczywo 10
  • owoce 4

Kiedy dochodzi do niedoczynności tarczycy?
  • W chorobie Hashimoto, czyli w przypadku zapalenia tarczycy
  • Po wycięci gruczołu 
  • Po leczeniu nadczynności
  • Przy dużym niedoborze jodu 

Co to jest choroba Hashimoto?
Jest to przewlekłe limfocytowe zapalenie gruczołu tarczowego, najczęstsza przyczyna pierwotnej niedoczynności gruczołu tarczowego, szczególnie u kobiet. Choroba ta jest o  podłożu autoimmunologicznym, często współistnieje z innymi chorobami autoimmunologicznymi. Mogą jej też towarzyszyć uszkodzenia innych gruczołów wydzielania wewnętrznego, co utrudnia diagnostykę i leczenie. Gdy współistnieje z chorobą Addisona, rozpoznawany jest zespół Schmidta, w przypadku choroby Addisona i cukrzycy typu 1 – zespół Carpentera. Leczeniem z wyboru jest branie hormonów tarczycy. Dawkę ustala endokrynolog. Leki immunosupresyjne i steroidowe są zbędne.


Jeśli masz 2-3 z tych objawów, szukaj pomocy u endokrynologa
  • Sucha skóra, i obrzęki, szczególnie górnej połowy ciała
  • Mały apetyt i przyrost masy ciała
  • Brak ochoty na sex
  • Zmęczenie i depresję
  • Uczucie zimna
  • Niechęć do wysiłku fizycznego
  • Słabe włosy i paznokcie, a nawet łysienie
  • Wysoki poziom cholesterolu i cukru
  • Bóle mięśni i stawów
  • Problemy z miesiączką i zajściem w ciążę

Źródło: www.poradnikzdrowie.pl

1 komentarz: